İyi Bir Tercümede Olması Gereken Özellikler

Kızılay Tercüme Bürosu
Ağustos 24, 2016
İngilizce Tercümelerde Beklenen Nitelikler
Ağustos 24, 2016

İyi Bir Tercümede Olması Gereken Özellikler

İyi Bir Tercümede Olması Gereken Özellikler

Çeviri kelimesi, Arapça kökenli tercüme kelimesi ile eş anlamlıdır. Çeviri yapmanın kolay bir iş olduğu ve sadece kelimelerin bir dilden öbür dile tercüme edildiği sanılır. İyi bir tercümede olması gereken özellikler vardır. Çeviri sözlü ya da ihtiyaca göre yazılı yapılabilir. İşin içine giren kişi tercüme işinin o kadar da kolay olmadığını anlar. Tercüme karışık ve yetenek gerektiren bir iştir. Bir dilde yazılmış duygu, düşünce ve yaşanan deneyimlerin diğer dile gerektiği gibi aktarılması gerekir.
Tercüme yapan kişinin yazılı metin üzerinde düşünmesi, en iyi kelimeyi seçmesi gerekir. Çeviri yapan kişinin hem kaynak dili hem de hedef dili çok iyi anlıyor, konuşuyor ve yazıyor olması gerekir. Bir çeviride önce kaynak metin çözümlenir, ardından hedef dile aktarılır ve son olarak hedef dildeki metin oluşturulur.
İyi bir tercümede olması gereken özellikler şu şekilde sıralanabilir. Kelimelerin değil cümlenin taşıdığı anlamın hedef dile çevrilmesi gerekir. Çevrilen metnin dili bilimciler tarafından gözden geçirilmesine büyük yarar olur. Tercümanlık yapan kişilerin çeviri yapacakları dilin kültürel yapısını da bilmesi ve doğru yansıtabilmesi gerekir. Bazı işlerde birebir çeviriden kaçınmak, tercümeyi hedef kitlenin kültürü doğrultusunda gerçekleştirmek gerekir. Özellikle slogan, espri ve üslup gibi kültürel farklılıklara dayalı söz öbeklerinin yaratıcı bir yaklaşımla hedef dile aktarılması önem taşır. Sadece dil bilgisinin yeterli olmadığı çeviri konusunda iki dilde degeçerli kültürler, adetler, kullanılan deyimler, özlü sözler ve hatta argo kelimeler hakkında dahi bilgi sahibi olunması gerekir.

Akademik ve spesifik konular için çeviri yapmak konu hakkında özel olarak donanımlı olmayı zorunlu kılar. Bu tür metinlerin hedef dile çevriminde alanında uzman tıp, eczacı, mühendis, doğa bilimi, sosyal bilimler ve ekonomi gibi sektörlerin önde gelen firmalarından yardım almak hayati derecede önem taşır. Çevirilerin doğru ve tarafsız bir biçimde yapılması son derece önemlidir. Çevirmenler gerektiği zamanlarda toplum önünde konuşmaya, siyasi protokole ve ünlü kişilere tercüme hizmetinde bulunmaya alışık olmalıdır. Başarılı bir tercümanın rahat ve akıcı konuşmanın yanı sıra jest ve mimiklerini doğru ayarlanabilmesi gereklidir.
Yapılan işin istekle, titizlikle ve önemsenerek yapılması gerekir. İyi bir tercümede olması gereken özellikler arasında Türkçe ve çeviri yapılan diller üzerinde araştırmalar yapmak, çalışmalar yürütmek ve konular arası bağlantılar kurabilmek yer alır. Tercüman olmak isteyen kişilerin üst düzeyde akademik ve sözel yeteneğe sahip olması gerekir. Okuduğunu anlama ve hafızada tutabilme gücü özellikle canlı tercümelerde çok önemlidir. Farklı şivelere has söz grupları, anlaşılamayan kısaltmalar, argo kelimeler, atasözleri ve deyimlerin kullanımından kaynaklanan sorunlar tercümanların sık karşılaştıkları sorunlardır. Özellikle şiir çevirilerindeki kafiye ve yapı benzerliklerinin kurulması çok zordur. Tercüme işinde kelimelerin ve ifadelerin dikkatle seçilmesi en önemli konulardan biridir. Yaptığı işi seven ve işine gereken zamanı gösteren tercümanlar işlerinde başarılı olurlar.