Hukuki Tercüme

Tercüme edebiyat, tıp, siyaset, bilim gibi birçok alana karşımıza çıktığı gibi hukuk alanında da sıkça karşımıza çıkmaktadır. Hukuki tercüme; konusu yasa veya kanun olan ve farklı dilleri konuşan insanlar arasında hukuki bilgi alışverişi gerçekleştirmek için yapılan sözlü ya da yazılı çeviriler toplamıdır. Hukuki çeviri kapsamına; kanun maddeleri, hukuki görüşmeler, vekâlet konuları, mahkeme kararları, ihtarname, ihbarname, kefaletname, dilekçe, diploma, pasaport, tapu gibi konular girmektedir. Hukuki tercüme alanında uzman bir tercüman tarafından ya da bu konuda eğitim almış tercümanlar tarafından yapılmalıdır çünkü bu konuda dil hakimiyetinin yanı sıra bilgi birikimi de gerekmektedir aksi takdirde yanlış yapılacak tercümeler ciddi sorunlara sebebiyet vererek büyük karışıklıkların meydana gelmesine sebep olabilir.

Hukuki tercüme yapmak bazı zorlukları da beraberinde getirmektedir. Öncelikle tercümeyi yapacak kişinin belli bir bilgi birikimine sahip olması gerekmektedir. Kaynak metin başka bir ülkenin hukuk sistemine uygun olarak düzenlenmiştir ve hedef dile çevrilen metin farklı bir hukuk sistemine sahip olduğu için bu sistemde kullanılabilmesi için bu sisteme uygun hukuki terimler tercüme içerisinde kullanılmalı ve tercüman tarafından bu terimler tercih edilmelidir.

Diller arasında kopukluklar olabileceğinden dolayı kaynak metin ve hedef dil arasında terim yokluğu ve eşdeğerliği bulunmadığı takdirde tercüman iki dil arasındaki farklılıkları ve terim eksikliğini göz önünde bulundurmaya dikkat ederek iki dil arasında benzer yapılar kullanarak ve en yakın anlamı verecek terimleri seçerek bu açığı başarılı bir biçimde kapatmalıdır. Tercümelerde birden fazla anlama gelebilecek ya da karışıklık yaratacak kelimeler kullanılmamalı bunun yerine hukuki terimler daha yaygın olarak tercih edilmelidir. Tercüme tamamlandıktan sonra mutlaka bir hukukçu tarafından redaksiyonu gerçekleştirilmelidir. Olası hatalar en aza değil sıfıra indirilmeli ve karışıklık yaratacak kelimelerden özenle kaçınılmalıdır.

Hukuki tercüme yapacak kişi öncelikle her iki dile ve her iki dilin hukuk sistemine hâkim olmalıdır. Yasa ve hukuk dilini iyi bilmesi gereken tercüman tercümeyi yaparken her hatadan kaçınmalı ve konunun ciddiyetinin farkında olarak çeviri yapmalıdır. Hukuk alanında yapılan çevirilerde birebir çeviriler büyük hataların meydana gelmesine sebebiyet verebilir. Bu sebeple yasaları iyi bilen ve yorumlayan biri tarafından yapılması önem taşımaktadır.

Hukukçu bir yasayı anlarken ve yorumlarken çevirmen de anlatırken yasanın altında yatan manayı çok iyi çözebilmeli ve bunu en doğru şekilde çeviri metnine aktarabilmelidir. Diller arası kopukluklar ve bazen terimlerin hedef dilde karşılıksız olduğu durumlarda tercüman yine elinden geleni yapmalı ve en doğru çeviriyi hazırlamalıdır buna ek olarak altbilgi olarak konu hakkında notlar verilmeli ve terimler açıklanmalıdır. Hukuki çeviriler genel olarak hukuk eğitimi almış yabancı dil bilen kimselere yaptırılmaktadır çünkü hukuki tercümede her iki dilin de ait olduğu hukuki kurallar ve gelişim süreçleri iyi bilinmelidir. Bu sebeple bu çeviriler büyük özen gerekmektedir.